مشاهده مشاوران

خلاصه: خون در ادرار (هماچوری) سگ و گربه می‌تونه از یه عفونت ساده ادراری تا سنگ مثانه، مسمومیت و حتی سرطان متغیر باشه. رنگ ادرار از صورتی کمرنگ تا قرمز تیره متغیره و هرگز نباید نادیده گرفته بشه. توی این مقاله از پت منتور، از علت‌های خون در ادرار، درمان‌های دارویی و علائمی که می‌گن باید فوراً به دامپزشک مراجعه کنین رو کامل توضیح می‌دیم.

صحنه‌ای که هیچ صاحبی دوست نداره ببینه: روی برف سفید زمستون، ادرار سگتون قرمز و خونی شده. یا توی ظرف خاک گربه، لکه‌های صورتی-قرمز می‌بینین. خون در ادرار (هماچوری) همیشه یه زنگ خطره و هرگز نباید منتظر بمونین تا خودش خوب بشه. نکته خیلی مهم: خون در ادرار می‌تونه با یه عفونت ساده یک روزه درمان بشه، یا می‌تونه نشونه یه تومور بدخیم مثانه باشه. همچنین ادرار خونی در گربه‌های نر می‌تونه به سرعت به انسداد کامل مجاری ادراری تبدیل بشه که ظرف ۲۴ ساعت کشنده‌ست. بیاین با هم بررسی کنیم چه چیزایی باعث این وضعیت می‌شن و کی باید فوراً عمل کرد.

هماچوری یا خون در ادرار دقیقاً یعنی چی؟

هماچوری یعنی وجود گلبول قرمز در ادرار که با چشم دیده بشه (هماچوری آشکار) یا فقط زیر میکروسکوپ (هماچوری میکروسکوپی). رنگ ادرار می‌تونه از صورتی کمرنگ تا قرمز تیره و حتی قهوه‌ای متغیر باشه. نکته مهم: همه ادرارهای قرمز، خون نیستن. بعضی غذاها (چغندر)، داروها و سموم (مثل ضد یخ) هم می‌تونن رنگ ادرار رو عوض کنن. تشخیص قطعی فقط با آزمایش ادرار (urinalysis) انجام می‌شه.

علت‌های اصلی خون در ادرار سگ و گربه

خون توی ادرار می‌تونه از کلیه‌ها، حالب، مثانه یا مجرای ادراری بیاد. هر کدوم از این بخش‌ها بیماری خاص خودش رو داره. بیاین از شایع‌ترین تا خطرناک‌ترین رو بررسی کنیم.

عفونت ادراری (UTI)؛ شایع‌ترین علت در سگ‌ها

عفونت باکتریایی مثانه (سیستیت) شایع‌ترین علت ادرار خونی در سگ‌ها، مخصوصاً ماده‌هاست. باکتری‌ها (معمولاً E. coli از مدفوع) وارد مجرای ادرار می‌شن و به مثانه حمله می‌کنن. علائم: تکرر ادرار (هر چند دقیقه می‌شینه)، زور زدن، ادرار قطره‌قطره، بوی بد و خون در انتهای ادرار. تب و بی‌حالی در موارد شدید. عفونت ادراری ساده با آنتی‌بیوتیک ظرف چند روز درمان می‌شه. ولی اگه درمان نشه، عفونت به کلیه‌ها می‌رسه و پیلونفریت ایجاد می‌کنه.

سنگ‌های ادراری (سنگ مثانه و کلیه)

کریستال‌ها و سنگ‌ها مثل سمباده دیواره مثانه رو خراش می‌دن و باعث خونریزی می‌شن. شایع‌ترین نوع در سگ‌ها استروویت (Struvite) و اگزالات کلسیم (Calcium Oxalate) هستن. در گربه‌ها استروویت شایع‌تره. علائم: ادرار خونی، زور زدن دردناک، تکرر ادرار. اگه سنگ یا پلاک (Plug) مجرا رو مسدود کنه (مخصوصاً در گربه‌های نر)، حیوون نمی‌تونه ادرار کنه. این انسداد ادراری یه اورژانس مرگباره. مثانه مثل بادکنک پر می‌شه و می‌ترکه. علائم انسداد: زور زدن مکرر بدون خروج ادرار، ناله، بی‌قراری، استفراغ و فروپاشی.

سیستیت ایدیوپاتیک گربه‌ها (FIC)

شایع‌ترین علت ادرار خونی در گربه‌های جوان و میانسال (۱ تا ۱۰ ساله). FIC یه التهاب غیرعفونی مثانه‌ست که دقیقاً مثل عفونت ادراری علائم داره، ولی باکتری توش نیست و آنتی‌بیوتیک بی‌فایده‌ست. استرس مهم‌ترین محرک FIC هست: جابجایی خونه، مهمون، حیوون جدید، بازسازی، حتی تغییر برند خاک گلدون. گربه‌های نر مبتلا به FIC در معرض خطر انسداد ادراری هستن. درمان بر پایه کاهش استرس، افزایش مصرف آب و داروهای مسکن و شل‌کننده مجراست.

تومورها و سرطان مثانه

در سگ‌ها و گربه‌های مسن، ادرار خونی که به درمان‌های معمول جواب نمی‌ده، زنگ خطر تومور مثانه (Transitional Cell Carcinoma) هست. این تومور معمولاً در گردن مثانه (trigone) رشد می‌کنه و باعث انسداد تدریجی می‌شه. علائم: ادرار خونی مزمن، زور زدن، کاهش وزن. نژادهای مستعد: اسکاتیش تریر، وست هایلند وایت تریر، بیگل. تشخیص با سونوگرافی و بیوپسی انجام می‌شه.

مسمومیت (ضد یخ، سم موش)

مسمومیت با اتیلن گلیکول (ضدیخ) باعث تشکیل کریستال‌های اگزالات کلسیم در کلیه‌ها و نارسایی حاد کلیه می‌شه. ادرار خونی و کاهش ناگهانی حجم ادرار از علائمشه. مسمومیت با سم موش (وارفارین) هم با اختلال انعقاد خون، باعث خونریزی از همه جا از جمله مثانه می‌شه. اگه حیوون به ضدیخ یا سم دسترسی داشته، فوراً به دامپزشک بگین.

بیماری کلیوی و گلومرولونفریت

التهاب فیلترهای کلیه (گلومرول‌ها) باعث نشت گلبول قرمز و پروتئین به ادرار می‌شه. علت می‌تونه عفونت مزمن (مثل بیماری لایم)، سرطان یا بیماری خودایمنی باشه. ادرار خونی همراه با پروتئین بالا در آزمایش ادرار دیده می‌شه. کاهش وزن و بی‌حالی، افزایش نوشیدن آب و ادرار از علائم همراه هستن.

علائم همراه با خون در ادرار

این علائم به دامپزشک کمک می‌کنه علت رو سریع‌تر پیدا کنه:

• تکرر ادرار و زور زدن: عفونت، سنگ، FIC.
• ادرار قطره‌قطره یا قطع کامل ادرار: انسداد (اورژانس!).
• بوی تند و زننده ادرار: عفونت باکتریایی.
• تب و بی‌حالی: عفونت صعود کرده به کلیه.
• کاهش وزن و اشتها: تومور یا بیماری کلیوی مزمن.
• خونریزی از لثه یا بینی: مسمومیت با سم موش.

درمان و تشخیص خون در ادرار

اولین قدم، آزمایش کامل ادرار (urinalysis) و کشت ادرار هست. سونوگرافی و عکس رادیولوژی برای تشخیص سنگ و تومور. آزمایش خون برای بررسی عملکرد کلیه و کبد. درمان بستگی کامل به علت داره:

آنتی‌بیوتیک (فقط برای عفونت باکتریایی)

اگه کشت ادرار باکتری نشون بده، آنتی‌بیوتیک مناسب تجویز می‌شه. دوره درمان رو کامل کنین (معمولاً ۷-۱۴ روز)، حتی اگه علائم زودتر برطرف شدن. قطع زودهنگام باعث عود و مقاومت باکتریایی می‌شه.

افزایش مصرف آب

رقیق شدن ادرار، سوزش و التهاب رو کم می‌کنه و از تشکیل کریستال و سنگ جلوگیری می‌کنه. غذای خشک رو با آب گرم مخلوط کنین. آبنما برای گربه‌ها بذارین. کنسرو (غذای تر) که ۸۰٪ آب داره رو در برنامه غذایی بگنجونین. با مشاور دامپزشکی پت منتور درباره رژیم غذایی مناسب مشورت کنین.

پیشگیری از خون در ادرار

• آب تازه و فراوان: حداقل ۲ منبع آب تمیز. آبنما برای گربه.
• تغذیه مناسب: غذای باکیفیت و متعادل. برای حیوانات مستعد سنگ، رژیم‌های درمانی (Urinary S/O یا C/D).
• کاهش استرس: برای گربه‌های مبتلا به FIC، محیط آروم و فرومون‌های مصنوعی (Feliway).
• تمیز نگه داشتن ظرف خاک: گربه‌ها از ظرف کثیف بدشون میاد و ادرار رو نگه می‌دارن.
• چکاپ دوره‌ای ادرار: برای حیوانات مسن و نژادهای مستعد.
• دور نگه داشتن سموم: ضدیخ، سم موش و گیاهان سمی.

مطالب مرتبط

• علت مسمومیت در سگ و گربه | درمان فوری و زمان مراجعه به دامپزشک
• علت تب در سگ | درمان فوری و زمان مراجعه به دامپزشک
• علت استفراغ سگ | درمان فوری و زمان مراجعه به دامپزشک
• علت بی‌اشتهایی در حیوانات خانگی | درمان و زمان مراجعه به دامپزشک
• علت آب آوردن شکم در سگ و گربه | درمان و زمان مراجعه به دامپزشک

سوالات متداول

🐾 نیاز به مشاوره دامپزشکی داری؟

همین حالا مشاوره بگیر