حتماً براتون پیش اومده که گربه‌تون یهو بی‌حال می‌شه، اشتها رو از دست می‌ده، و ترجیح می‌ده توی گوشهای دراز بکشه و هیچ کس مزاحمش نشه. یا شاید متوجه شدین که بینی گربه‌تون دیگه خنک و مرطوب نیست و گرم و خشک شده. این علائم می‌تونن نشون‌دهنده این باشن که گربه‌تون تب داره. تب در گربه‌ها مثل انسان‌ها یه مکانیسم دفاعی طبیعی بدن برای مبارزه با عفونت‌ها و بیماری‌هاست. ولی برخلاف ما که با یه دست گذاشتن روی پیشونی می‌تونیم بفهمیم تب داریم یا نه، تشخیص تب در گربه کار ساده‌ای نیست و نیاز به دقت و روش‌های درست داره. دمای طبیعی بدن گربه بین ۳۸ تا ۳۹.۲ درجه سانتی‌گراد هست و هر چی بالاتر از این باشه، تب محسوب می‌شه. توی این مقاله از پت منتور، قدم‌به‌قدم یاد می‌گیرین که چطور بفهمین گربه‌تون تب داره، چطور دمای بدنش رو اندازه‌گیری کنین، و کی باید به دامپزشک مراجعه کنین.
دمای طبیعی بدن گربه چقدره؟
قبل از هر چیزی، باید بدونین که دمای طبیعی بدن گربه با انسان فرق داره. دمای طبیعی بدن گربه‌های بالغ بین ۳۸ تا ۳۹.۲ درجه سانتی‌گراد هست. توله‌گربه‌ها معمولاً دمای کمی بالاتر دارن (تا ۳۹.۵ درجه). هر چی بالاتر از ۳۹.۲ درجه باشه، تب محسوب می‌شه و اگه دما به بالای ۴۰.۵ درجه برسه، اورژانسی محسوب می‌شه و باید فوری به دامپزشک مراجعه کنین. دمای زیر ۳۷.۵ درجه هم می‌تونه خطرناک باشه و نشون‌دهنده هیپوترمی (کاهش شدید دمای بدن) باشه که اون هم اورژانسیه.
علائم تب در گربه (چطور بفهمیم گربه تب داره؟)
گربه‌ها استاد پنهان‌کردن بیماری هستن و معمولاً علائم رو تا وقتی که خیلی شدید نشه، نشون نمی‌دن. ولی با دقت به این علائم، می‌تونید متوجه تب گربه‌تون بشین:
- بی‌حالی و کاهش فعالیت گربه بیشتر از حد معمول می‌خوابه و تمایلی به بازی یا فعالیت نداره
- کاهش اشتها یا بی‌اشتهایی کامل گربه به غذای مورد علاقه‌اش هم بی‌توجهی می‌کنه
- گرمی و خشکی بینی و گوش‌ها دماغ و گوشهای گربه گرم‌تر از حد معمول حس می‌شن
- لرزش و رعشه گربه ممکنه بلرزه چون بدنش داره با عفونت مبارزه می‌کنه
- نفس‌نفس زدن یا تنفس سریع حتی اگه هوا گرم نباشه، گربه نفس‌نفس می‌زنه
- کم‌آبی بدن با کشیدن پوست گردن (اسکرف) می‌تونید تست کنین اگه پوست به آرامی برنگشت، گربه کم‌آب شده
- چشم‌های نیمه‌باز و کدر گربه پلک‌هاش رو نیمه‌باز نگه می‌داره و چشم‌هاش براقی معمول رو نداره
- خودداری از نظافت شخصی گربه دیگه خودش رو نمی‌لیسه و پوششش ژولیده و نامرتب می‌شه
- ترجیح نقاط خنک گربه سعی می‌کنه روی کاشی یا سطوح خنک دراز بکشه تا دمای بدنش رو پایین بیاره
- استفراغ یا اسهال که می‌تونه همراه با تب باشه و نشون‌دهنده عفونت گوارشیه
- تغییر رنگ لثه‌ها لثه‌ها ممکنه قرمز تیره یا رنگ‌پریده بشن
اگه چند تا از این علائم رو همزمان دیدین، احتمالاً گربه‌تون تب داره و بهتره دمای بدنش رو دقیق اندازه‌گیری کنین.
روش‌های اندازه‌گیری دمای بدن گربه
لمس کردن بینی یا گوش‌ها روش دقیقی برای تشخیص تب نیست، چون ممکنه گربه به خاطر عوامل دیگه (مثل خوابیدن کنار بخاری) بینی‌اش گرم باشه. تنها راه دقیق برای اندازه‌گیری دمای بدن گربه، استفاده از دماسنج هست. توی این بخش، روش‌های مختلف اندازه‌گیری رو توضیح می‌دیم.
۱. اندازه‌گیری دمای مقعدی (دقیق‌ترین روش)
این روش دقیق‌ترین و استانداردترین روش برای اندازه‌گیری دمای بدن گربه هست. برای این کار نیاز به یه دماسنج دیجیتال (ترجیحاً نرم و مخصوص حیوانات) و مقداری وازلین یا ژل لوبریکانت دارین. مراحل:
- دماسنج رو روشن کنین و تا زیر ۳۵ درجه ریست کنین
- نوک دماسنج رو با وازلین یا ژل مخصوص چرب کنین
- گربه رو به آرامی توی پتو بپیچین یا یکی از اعضای خونه گربه رو بغل کنه و آرومش کنه
- دم گربه رو به آرامی بلند کنین و دماسنج رو حدود ۲ تا ۳ سانتیمتر داخل مقعد بذارین (با زاویه ۹۰ درجه نسبت به بدن)
- تا وقتی که دماسنج بوق بزنه (چند ثانیه) نگه دارین و بعد در بیارین
- عدد رو یادداشت کنین و دماسنج رو با الکل ضدعفونی کنین
۲. اندازه‌گیری دمای گوش (دماسنج گوشی)
دماسنج‌های مخصوص گوش (Otic Thermometer) که مخصوص حیوانات هستن، روش سریع‌تر و راحت‌تری هستن، ولی به اندازه روش مقعدی دقیق نیستن. این دماسنج‌ها دمای پرده گوش رو اندازه‌گیری می‌کنن که به دمای مرکزی بدن نزدیکه. این روش برای گربه‌های مضطرب که اجازه مقعدی نمی‌دن، گزینه خوبیه.
۳. اندازه‌گیری دمای زیر بغل (کم‌دقت)
این روش کم‌دقت‌ترین روشه و معمولاً دمای بدن رو ۰.۵ تا ۱ درجه کمتر از دمای واقعی نشون می‌ده. دماسنج رو زیر بغل گربه بذارین و چند دقیقه نگه دارین تا صدا کنه. این روش فقط برای تخمین اولیه مفیده و جایگزین روش مقعدی نمی‌شه.
علت‌های تب در گربه
تب در گربه می‌تونه دلایل مختلفی داشته باشه که مهم‌ترین‌شون رو اینجا می‌گیم. شناخت علت اصلی به درمان بهتر کمک می‌کنه.
۱. عفونت‌های ویروسی
شایع‌ترین علت تب در گربه‌ها، عفونت‌های ویروسی مثل پنلوکوپنی (Panleukopenia)، کمپلکس تنفسی عفونی گربه (هرپس و کالیسی‌ویروس)، و ویروس نقص ایمنی گربه (FIV) هستن. این ویروس‌ها معمولاً با تب بالا، بی‌حالی، و علائم تنفسی یا گوارشی همراه هستن.
۲. عفونت‌های باکتریایی
عفونت‌های باکتریایی مثل عفونت مجاری ادراری، پیومترا (عفونت رحم) در گربه‌های عقیم‌نشده، عفونت‌های پوستی و عفونت‌های دندانی می‌تونن باعث تب بشن. تب معمولاً با علائم موضعی مثل قرمزی، تورم، یا ترشحات همراهه.
۳. بیماری‌های التهابی و خودایمنی
بیماری‌هایی مثل پریتونیت عفونی گربه (FIP) و بعضی بیماری‌های خودایمنی می‌تونن با تب مزمن و مقاوم به درمان همراه باشن. این بیماری‌ها معمولاً نیاز به تشخیص پیشرفته و درمان تخصصی دارن.
۴. مسمومیت
بلعیدن مواد سمی مثل گیاهان سمی، داروهای انسانی، مواد شوینده یا سموم می‌تونه باعث تب در گربه بشه. معمولاً با علائم دیگه‌ای مثل استفراغ، اسهال، و بی‌حالی همراهه.
۵. انگل‌های داخلی
انگل‌های خونی مثل مایکوپلاسما یا انگل‌های گوارشی می‌تونن باعث تب و کم‌خونی در گربه بشن. معمولاً با کاهش اشتها و لاغری همراهه.
۶. سرطان و تومورها
بعضی از تومورها و بدخیمی‌ها می‌تونن با تب مزمن و بی‌دلیل همراه باشن. این تب معمولاً به درمان‌های معمول پاسخ نمی‌ده و نیاز به بررسی‌های تکمیلی داره.
۷. واکنش به واکسن
گاهی بعد از واکسیناسیون گربه، تب خفیف و موقتی (۲۴-۴۸ ساعت) دیده می‌شه که طبیعی و بی‌خطره. ولی اگه تب بالا و طولانی بود، باید به دامپزشک مراجعه کنین.
درمان خانگی تب در گربه
قبل از هر درمانی، یادتون باشه که تب در گربه علامت یه بیماری زمینه‌ایه و فقط با درمان علت اصلی، تب فروکش می‌کنه. درمان‌های خانگی فقط برای کنترل موقت و کمک به گربه هستن و جایگزین مراجعه به دامپزشک نمی‌شن.
۱. خنک‌کردن محیط
گربه رو به محیط خنک‌تر و سایه‌دار ببرین. از کولر یا پنکه استفاده کنین تا دمای محیط پایین بیاد. یه کاسه آب خنک (نه یخ) جلوی گربه بذارین. می‌تونین با یه پارچه مرطوب خنک، گوش‌ها، پنجه‌ها و کشاله ران گربه رو پاک کنین تا دمای بدنش پایین بیاد. هیچ‌وقت گربه رو توی آب سرد یا یخ نندازین چون شوک می‌کنه.
۲. تشویق به نوشیدن آب
تب باعث کم‌آبی بدن می‌شه، پس مطمئن بشین که گربه آب کافی می‌نوشه. می‌تونین آب رو با یه قطره آب تن ماهی یا آب مرغ خوش‌طعم کنین تا گربه رو به نوشیدن تشویق کنین. اگه گربه خودش آب نمی‌نوشه، با سرنگ (بدون سوزن) به آرامی آب رو توی گوشه دهانش بریزین.
۳. غذای نرم و خوش‌طعم
گربه‌های بی‌اشتها رو با غذای نرم و خوش‌طعم مثل غذای مرطوب گربه، پشت یا سینه مرغ پخته (بدون نمک و ادویه) یا غذای مخصوص بیماران تشویق به خوردن کنین. گرم‌کردن غذا می‌تونه بوی اون رو بیشتر کنه و اشتها رو تحریک کنه.
۴. استراحت کامل
بذارین گربه‌تون به اندازه کافی استراحت کنه. محیطش رو آروم و بدون سروصدا نگه دارین و از بازی یا فعالیت بدنی شدید خودداری کنین. گربه‌های بیمار نیاز به انرژی زیاد برای مبارزه با عفونت دارن.
۵. هرگز از داروهای انسانی استفاده نکنین
هرگز به گربه استامینوفن (تیلنول)، ایبوپروفن یا آسپرین ندهید. این داروها برای گربه‌ها سمی هستن و حتی یه دونه کوچیک می‌تونه باعث مرگ بشه. فقط داروهایی که دامپزشک تجویز کرده رو به گربه بدین.
چه زمانی به دامپزشک مراجعه کنیم؟
- اگه دمای بدن گربه بالای ۴۰.۵ درجه سانتی‌گراد باشه (اورژانسی)
- اگه تب بیشتر از ۲۴-۴۸ ساعت ادامه داشته باشه و با درمان خانگی پایین نیاد
- اگه گربه علائم شدید مثل استفراغ، اسهال خونی، تشنج یا بیهوشی داشته باشه
- اگه گربه از خوردن و آشامیدن امتناع کنه و علائم کم‌آبی شدید نشون بده
- اگه گربه به سختی نفس می‌کشه یا تنفسش خیلی سریع شده
- اگه لثه‌ها رنگ‌پریده، زرد یا آبی شده باشن
- اگه گربه تب داره و باردار هست یا اخیراً جراحی داشته
- اگه گربه تب داره و واکسیناسیون نشده یا در معرض حیوانات دیگه قرار داشته
- اگه مشکوک به مسمومیت یا بلعیدن جسم خارجی هستین
پیشگیری از تب در گربه
- واکسیناسیون منظم طبق برنامه برای پیشگیری از بیماری‌های ویروسی که باعث تب می‌شن
- انگل‌زدایی دوره‌ای برای جلوگیری از عفونت‌های انگلی
- تغذیه مناسب و با کیفیت برای تقویت سیستم ایمنی گربه
- معاینات دوره‌ای سالانه برای تشخیص زودهنگام بیماری‌ها
- عقیم‌سازی گربه‌های ماده برای پیشگیری از عفونت‌های رحمی (پیومترا)
- دوری از مواد سمی و نگهداری داروها و مواد شوینده دور از دسترس گربه
- کنترل استرس و ایجاد محیط آرام برای گربه
- رعایت بهداشت محیط و تمیز نگه داشتن ظرف آب و غذای گربه
اگه گربه‌تون تب داره و مطمئن نیستین چیکار کنین، می‌تونین با دامپزشکان متخصص پت منتور مشورت کنین تا راهنمایی لازم رو دریافت کنین. یادتون باشه که تب فقط یه علامته و درمان اصلی باید روی علت زمینه‌ای متمرکز باشه. با تشخیص به موقع و درمان صحیح، گربه‌تون به زودی بهبود پیدا می‌کنه.
مطالب مرتبط
- پنلوکوپنی گربه (Feline Panleukopenia) | علائم، تشخیص و درمان
- کمپلکس تنفسی عفونی گربه | کالیسی، هرپس، کلامیدیا و درمان
- پیومترا (عفونت رحم) در سگ و گربه | تشخیص، درمان و جراحی اورژانسی
- علت کم‌خونی و رنگ‌پریدگی لثه در سگ و گربه | درمان و زمان مراجعه به دامپزشک
- واکسیناسیون گربه | برنامه کامل واکسن های ضروری و اختیاری، عوارض و نکات مهم
- علت انگل‌های داخلی در سگ و گربه | درمان و زمان مراجعه به دامپزشک
هنوز نظری ثبت نشده. اولین نفری باش که سوال می‌پرسه!